आम्ही Data Fiduciary आहोत की Data Processor?
Reviewed by InfraVeritas360 ResearchFirst published Last reviewed
Sources: DPDP Act, 2023 and DPDP Rules, 2025 (MeitY)
भाषांतरित मार्गदर्शन, legal advice नाही. Legal terms त्यांच्या English नावानेच दिले आहेत. शंका असल्यास English version आणि Act चा official text ग्राह्य धरा. हे पान इंग्रजीत वाचा
थोडक्यात उत्तर: अनेकदा दोन्ही, वेगवेगळ्या data साठी
Personal data का आणि कसा वापरायचा हे तुम्ही ठरवता, तेव्हा तुम्ही Data Fiduciary असता, जसे तुमच्या स्वतःच्या staff आणि customers बाबत. दुसऱ्या organisation च्या सांगण्यानुसारच data हाताळता, तेव्हा तुम्ही Data Processor असता. अनेक organisations वेगवेगळ्या data sets साठी दोन्ही असतात.
कायदा काय सांगतो
Section 2(i) आणि 2(k) या दोन roles ची व्याख्या देतात. Section 8(1) जबाबदाऱ्या Data Fiduciary वर टाकते, आणि त्याने processors फक्त valid contract खालीच वापरायचे.
- Section 8(1)–(2): Obligations of Data Fiduciary — vendors ची जबाबदारी. Data का आणि कसा वापरायचा हे ठरवणारी संस्था (Data Fiduciary) जबाबदार राहते, काम vendor (Data Processor) करत असला तरीही. Processor ला फक्त valid contract अंतर्गतच काम देता येते.
- Section 17(1)(d): Exemptions — परदेशी clients चा data. भारतातील संस्था भारताबाहेरील party सोबतच्या contract अंतर्गत भारताबाहेरील लोकांचा personal data process करत असेल, तर Act चा बहुतांश भाग लागू होत नाही. Security safeguards ची duty आणि processors ची जबाबदारी मात्र लागू राहते.
Steps
- तुम्ही हाताळता त्या प्रत्येक data set ची यादी करा.
- प्रत्येकासाठी विचारा: purpose कोण ठरवतो?
- स्वतःला fiduciary किंवा processor म्हणून mark करा, आणि दुसऱ्या party चे नाव लिहा.
- Contracts role शी जुळतात का, ते तपासा.
- Processor म्हणून हाताळलेल्या data बद्दलच्या requests fiduciary कडे पाठवा.
ठेवायचा evidence
- Data set नुसार role register
- Role शी जुळणारे contracts
नेहमीच्या चुका
- स्वतःच्या purposes साठी वापरत असलेल्या data साठी स्वतःला processor म्हणवणे
- Processor म्हणून काम करताना contract नाही
- Client च्या requests ना स्वतःच उत्तर देणे
कोणाची काय जबाबदारी
- Legal & Compliance: Contracts खऱ्या role शी जुळतात का ते तपासा. Vendor data स्वतःच्या purposes साठी वापरत असताना त्याला processor म्हणणे टिकणार नाही.
- Legal विभाग: प्रत्येक data set साठी role ठरवा, आणि contracts त्याच्याशी जुळवा.
- Procurement विभाग: Vendor data स्वतःच्या purposes साठी वापरणार आहे का, ते तपासा. हो असेल, तर तो फक्त processor नाही.
Management कडून चांगले उत्तर कसे असते
“प्रत्येक data set साठी आम्ही स्वतः ठरवतो की दुसऱ्यासाठी काम करतो, हे आम्हाला माहीत आहे, आणि आमचे contracts तसेच सांगतात.” मेहनत आणि वेळ: कमी · 2 ते 4 आठवडे.
तुमच्या भूमिकेसाठी पूर्ण पान उघडा →