कोणी विचारले, आमच्याकडे त्यांचा कोणता data आहे. काय पाठवायचे?
Reviewed by InfraVeritas360 ResearchFirst published Last reviewed
Sources: DPDP Act, 2023 and DPDP Rules, 2025 (MeitY)
भाषांतरित मार्गदर्शन, legal advice नाही. Legal terms त्यांच्या English नावानेच दिले आहेत. शंका असल्यास English version आणि Act चा official text ग्राह्य धरा. हे पान इंग्रजीत वाचा
थोडक्यात उत्तर: हो, स्पष्ट summary, published timeline च्या आत
तुमच्याकडे त्यांचा कोणता personal data आहे आणि तुम्ही त्याचे काय करता, याचा summary पाठवा. तो data ज्या इतर organisations सोबत share केला त्यांची नावे आणि काय share केले, तेही द्या. आधी व्यक्तीची identity तपासा, request log करा आणि reply ची copy ठेवा.
कायदा काय सांगतो
Section 11 नुसार summary आणि data ज्यांच्यासोबत share केला त्या organisations ची यादी मिळण्याचा हक्क आहे. Rule 14 नुसार request कशी करायची हे publish करायचे, आणि publish केलेल्या कालावधीत उत्तर द्यायचे.
- Sections 11–14 · Rule 14: Rights of Data Principal — लोकांचे हक्क. लोक त्यांच्या data चा summary आणि तो कोणासोबत share झाला ते मागू शकतात. Correction, completion, updating किंवा erasure मागू शकतात, complaint करू शकतात, आणि त्यांच्या वतीने काम करण्यासाठी कोणालातरी nominate करू शकतात. हे कसे करायचे ते तुम्ही publish करायला हवे.
- Section 8(9)–(10) · Rules 9, 14: Contact person and grievance redressal — संपर्क आणि complaints. Personal data बद्दलच्या प्रश्नांना उत्तर देऊ शकणाऱ्या DPO चा किंवा दुसऱ्या व्यक्तीचा business contact publish करा. Grievance process प्रत्यक्षात चालू ठेवा. Reasonable कालावधीत उत्तर द्या, जास्तीत जास्त 90 दिवसांत.
Steps
- Request आली त्याच दिवशी ती एकाच register मध्ये नोंदवा.
- तुमच्याकडे आधीच असलेल्या details वापरून identity verify करा.
- प्रत्येक system मध्ये शोधा, vendors कडच्या copies सुद्धा.
- साधा summary लिहा: कोणता data, तो का वापरतो, तो कोणाला मिळाला.
- तो पाठवा, आणि request, search notes आणि reply file करा.
ठेवायचा evidence
- Request register
- प्रत्येक request च्या search notes
- प्रत्येक reply ची copy, तारखेसह
नेहमीच्या चुका
- Raw database dump पाठवणे
- Vendors कडे असलेला data विसरणे
- पाठवण्याआधी identity check नाही
कोणाची काय जबाबदारी
- DPO / Privacy Lead: Data इतर teams कडे असला तरी requests तुमच्याकडेच येतात. प्रत्येक system owner सोबत turnaround आधीच ठरवा, म्हणजे 25 व्या दिवशी लोकांच्या मागे धावावे लागणार नाही.
- Operations Head: बहुतेक requests front-line staff कडे येतात. त्यांना request log करून त्याच दिवशी पुढे पाठवायला शिकवा, स्वतः उत्तर द्यायला नाही.
- Branch / Business Head: तुमच्या area मधल्या लोकांकडे असा data असतो, जो कोणी मागू शकतो. Request कोण log करतो आणि शोध कोण घेतो, हे माहीत ठेवा.
- Product Head: Users ना त्यांचा data पाहता आणि download करता येईल, असा मार्ग design करा.
- HR विभाग: HR कडे आपल्याबद्दल काय आहे, हे staff विचारू शकतात. Summary देण्याची process तयार ठेवा.
- Customer service विभाग: प्रत्येक request ज्या दिवशी येते, त्याच दिवशी log करा, आणि DPO च्या register कडे पाठवा.
- Sales विभाग: Data requests DPO च्या register कडे पाठवा.
- Training आणि L&D विभाग: Front-line staff ला requests log करायला शिकवा.
- Records आणि archives विभाग: कोणी मागितले की records पटकन शोधा.
Management कडून चांगले उत्तर कसे असते
“सगळ्या requests एकाच register मध्ये येतात. Published वेळेच्या खूप आधी आम्ही उत्तर देतो, आणि प्रत्येक reply दाखवू शकतो.” मेहनत आणि वेळ: मध्यम · set up करायला 6 ते 8 आठवडे.
तुमच्या भूमिकेसाठी पूर्ण पान उघडा →