Personal data भारताबाहेर ठेवता किंवा access करता येतो का?
Reviewed by InfraVeritas360 ResearchFirst published Last reviewed
Sources: DPDP Act, 2023 and DPDP Rules, 2025 (MeitY)
भाषांतरित मार्गदर्शन, legal advice नाही. Legal terms त्यांच्या English नावानेच दिले आहेत. शंका असल्यास English version आणि Act चा official text ग्राह्य धरा. हे पान इंग्रजीत वाचा
थोडक्यात उत्तर: हो, sector rule वेगळे सांगत नसेल तर
DPDP नुसार हो, जोपर्यंत सरकार एखाद्या देशावर निर्बंध घालत नाही. हे page शेवटचे review झाले तेव्हा कोणत्याही देशावर निर्बंध नव्हते. Sector rule यापेक्षा कडक असू शकतो. उदा. RBI चा rule: payment system data फक्त भारतातच ठेवायचा. परदेशातून होणारा remote support access सुद्धा data भारताबाहेर जाणेच मानले जाते.
कायदा काय सांगतो
Section 16 नुसार निर्बंध नसतील तर transfer करता येतो, आणि कडक sector कायदे लागू राहतात. परदेशी सरकारांना data उपलब्ध करून देण्यावर Rule 15 अटी घालते.
- Section 16 · Rule 15: Transfer outside India — data भारताबाहेर पाठवणे. सरकारने एखाद्या देशावर निर्बंध घातले नसतील, तर personal data भारताबाहेर जाऊ शकतो. एखादा sector law किंवा regulator यापेक्षा कडक नियम लावत असेल, तर तो लागू राहतोच. हे पान शेवटचे review झाले तेव्हा कोणत्याही देशावर निर्बंध नव्हते.
- Section 8(1)–(2): Obligations of Data Fiduciary — vendors ची जबाबदारी. Data का आणि कसा वापरायचा हे ठरवणारी संस्था (Data Fiduciary) जबाबदार राहते, काम vendor (Data Processor) करत असला तरीही. Processor ला फक्त valid contract अंतर्गतच काम देता येते.
Steps
- प्रत्येक system कुठे host आहे, आणि support teams कुठून login करतात, याची यादी करा.
- Localisation साठी sector rules तपासा.
- Cloud आणि vendor contracts मध्ये location आणि access terms टाका.
- यादी current ठेवा; नवीन SaaS tools ती गुपचूप बदलतात.
- Data परदेशात जात असेल तर notice मध्ये लोकांना सांगा.
ठेवायचा evidence
- Hosting आणि access-location list
- Contracts मधील location clauses
- Sector rules तपासल्याची note
नेहमीच्या चुका
- Email, CRM आणि helpdesk SaaS विसरणे
- परदेशातून होणारे support logins दुर्लक्षित करणे
- 'Indian vendor' म्हणजे 'data भारतात' असे गृहीत धरणे
कोणाची काय जबाबदारी
- CISO / Security Head: Servers कुठे आहेत एवढेच नाही, admins आणि support staff कुठून login करतात ते पाहा. परदेशातून होणारा support access हा पण transfer च आहे.
- CIO / IT Head: Departments नी स्वतः घेतलेले SaaS tools हेच नेहमीचे surprise असते. Software subscriptions ची list Finance कडून मागा.
- Chief Risk Officer: भारताबाहेर असलेली प्रत्येक system किंवा support team नोंदवा, आणि प्रत्येक sector localisation rules शी तपासा.
- CFO / Finance Head: Finance आणि payroll SaaS कुठे hosted आहे ते तपासा.
- CTO / Engineering Head: प्रत्येक service कोणते regions आणि support teams वापरते, ते माहीत ठेवा.
- IT विभाग: Cloud regions आणि overseas support logins ची list करा. ती update ठेवा.
- Finance विभाग: Finance आणि payroll SaaS कुठे hosted आहे ते तपासा.
- Legal विभाग: Sector चे localisation नियम लक्षात ठेवा, आणि contracts मध्ये data कुठे राहील याचे clauses घाला.
- Procurement विभाग: प्रत्येक vendor ला विचारा: data कुठे hosted आहे, आणि support staff कुठे बसतात.
Management कडून चांगले उत्तर कसे असते
“प्रत्येक system कुठे host आहे आणि परदेशातून कोण login करते, हे आम्हाला माहीत आहे. कोणताही sector rule मोडला जात नाही.” मेहनत आणि वेळ: कमी ते मध्यम · 4 ते 8 आठवडे.
तुमच्या भूमिकेसाठी पूर्ण पान उघडा →