KYC आणि transaction records किती काळ ठेवायचे, आणि नंतर काय?
Reviewed by InfraVeritas360 ResearchFirst published Last reviewed
Sources: DPDP Act, 2023 and DPDP Rules, 2025 (MeitY)
भाषांतरित मार्गदर्शन, legal advice नाही. Legal terms त्यांच्या English नावानेच दिले आहेत. शंका असल्यास English version आणि Act चा official text ग्राह्य धरा. हे पान इंग्रजीत वाचा
थोडक्यात उत्तर: Relationship संपल्यानंतर किमान पाच वर्षे; मग erase
PMLA आणि RBI च्या KYC Master Direction नुसार identity records relationship संपल्यानंतर किमान पाच वर्षे ठेवा. Transaction records व्यवहाराच्या तारखेपासून किमान पाच वर्षे ठेवा. त्या काळात ते फक्त त्या कायदेशीर purpose साठीच ठेवा. नंतर erase किंवा anonymise करा, जोपर्यंत दुसरा कायदा जास्त काळ मागत नाही.
कायदा काय सांगतो
कायद्याने गरज असेल तिथे Section 8(7) retention ला परवानगी देतो. PMLA आणि RBI चे KYC नियम असेच कायदे आहेत.
- Section 8(7) · Rule 8: Erasure and retention — data delete करणे आणि ठेवणे. Purpose संपला किंवा consent withdraw झाला की personal data delete करा. एखाद्या कायद्याने तो ठेवणे बंधनकारक असेल, तर तेवढा अपवाद. तुमच्या processors कडूनही तो delete करून घ्या. Rule 8(3) नुसार प्रत्येक Data Fiduciary ने Rules मध्ये दिलेल्या purposes साठी personal data, traffic data आणि logs किमान एक वर्ष ठेवायचे आहेत.
- Section 7: Legitimate uses — consent शिवाय वापर. काही वापरांसाठी consent लागत नाही: व्यक्तीने specified purpose साठी स्वतःहून दिलेला data, कायद्याखालील duties, जीवाला धोका असलेली medical emergency, epidemic च्या काळात health services, disaster च्या वेळी सुरक्षितता, आणि employment चे purposes.
Steps
- KYC आणि transaction records चे प्रकार list करा.
- सुरुवातीची तारीख ठरवा: relationship संपल्याची किंवा transaction ची.
- Closed accounts च्या records चा access मर्यादित करा.
- मुदत संपल्यावर erase किंवा anonymise करा.
- Erasure च्या उत्तरांमध्ये हे समजावून सांगा.
ठेवायचा evidence
- Retention schedule
- Closed accounts वरील access restrictions
- Deletion चे logs
नेहमीच्या चुका
- सगळे काही कायमचे ठेवणे
- कायदेशीर मुदतीआधीच delete करणे
- Closed account चा data marketing साठी वापरणे
कोणाची काय जबाबदारी
- DPO / Privacy Lead: Delete करायला नकार द्यावा लागला, तर याचा वापर करून सोप्या शब्दांत समजवा.
- CIO / IT Head: Closed accounts साठी वेगळा archive tier तयार करा, ज्यात access मर्यादित असेल.
- Legal & Compliance: Retention संबंधी कायद्यांची list अद्ययावत ठेवा.
- Customer service विभाग: Customer ने delete करायला सांगितले, तर retention नम्रपणे समजावून सांगा.
उदाहरण (इंग्रजीत)
A customer closes her account and asks for deletion. KYC and transaction records stay for five years under PMLA, locked from marketing; her offer preferences and app analytics are deleted.
Management कडून चांगले उत्तर कसे असते
“Closed accounts चे records lock केलेले असतात. ते फक्त कायदेशीर मुदतीपर्यंत ठेवले जातात, आणि नंतर erase होतात.” मेहनत आणि वेळ: मध्यम · 8 ते 12 आठवडे.
तुमच्या भूमिकेसाठी पूर्ण पान उघडा →