Scheme systems नी Aadhaar numbers कसे हाताळावेत?
Reviewed by InfraVeritas360 ResearchFirst published Last reviewed
Sources: DPDP Act, 2023 and DPDP Rules, 2025 (MeitY)
भाषांतरित मार्गदर्शन, legal advice नाही. Legal terms त्यांच्या English नावानेच दिले आहेत. शंका असल्यास English version आणि Act चा official text ग्राह्य धरा. हे पान इंग्रजीत वाचा
थोडक्यात उत्तर: Vault, mask, कधीही publish नाही
कायदा किंवा notification परवानगी देते तिथेच Aadhaar वापरा. Number फक्त Aadhaar Data Vault मध्ये ठेवा. Screens आणि reports वर तो masked दाखवा, आणि कधीही publish करू नका. Core biometric information कधीही share करू नये. Field level वरच्या authentication devices साठी vendor आणि operator controls लागतात.
कायदा काय सांगतो
Aadhaar Act Sections 7 आणि 29, UIDAI चे नियम, आणि DPDP Section 8(5).
- Section 8(5) · Rule 6: Reasonable security safeguards — data सुरक्षित ठेवणे. Personal data reasonable security safeguards ने सुरक्षित ठेवा. Rule 6 किमान गोष्टी सांगतो: encryption, masking किंवा tokenisation; access control; logs आणि monitoring; continuity साठी backups; logs किमान एक वर्ष ठेवणे; आणि processors सोबतच्या contracts मध्ये security terms.
- Section 7: Legitimate uses — consent शिवाय वापर. काही वापरांसाठी consent लागत नाही: व्यक्तीने specified purpose साठी स्वतःहून दिलेला data, कायद्याखालील duties, जीवाला धोका असलेली medical emergency, epidemic च्या काळात health services, disaster च्या वेळी सुरक्षितता, आणि employment चे purposes.
Steps
- Aadhaar numbers जिथे जिथे साठवले आहेत ती प्रत्येक जागा शोधा.
- ते reference keys सह vault मध्ये हलवा.
- Screens, reports आणि files वर mask करा.
- PoS आणि field device vendors तपासा.
- Vault चा access log करा.
ठेवायचा evidence
- Vault चे design
- Masking चा evidence
- Access logs
नेहमीच्या चुका
- Spreadsheets मध्ये Aadhaar
- Dashboards वर पूर्ण numbers
- Field operators कडे copies
कोणाची काय जबाबदारी
- CISO: Vault च्या access logs वर लक्ष ठेवा.
- IT Head / NIC Coordinator: Vault ही तुमची जबाबदारी आहे.
- Scheme / Programme Head: Field devices आणि operators हे तुमच्या scheme चाच भाग आहेत.
- IT विभाग: Shared drives मध्ये Aadhaar numbers शोधा.
उदाहरण (इंग्रजीत)
A DBT system stores Aadhaar in a vault and gives reports a reference key. A monthly file to states that showed full numbers is changed to masked numbers.
Management कडून चांगले उत्तर कसे असते
“Aadhaar numbers फक्त vault मध्ये आहेत, बाकी सगळीकडे masked आहेत, आणि access log होतो.” मेहनत आणि वेळ: मध्यम · 8 ते 12 आठवडे.
तुमच्या भूमिकेसाठी पूर्ण पान उघडा →